Merhaba Altuntaş sevdalıları son günlerde sık sorulan sorulardan biride ambar zararlılarına karşı nasıl mücadele edeceğimiz.

Konya ilimizde  her yıl ortalama 4 milyon tonun üzerinde hububat, 500 bin ton civarında fasulye, mercimek, nohut vs. gibi bakliyat üretilmektedir. Çiftçimiz ürettiği ürünü genellikle tarladan doğrudan TMO'ne veya tüccara satmakta. Tohumluk, yemlik, yemeklik, yedek gıda gibi gereksinimleri ve ileride daha iyi olanaklarla değerlendirmek için bir kısım ürünü de kuyularda, nodalarda ve son yıllarda sayısı oldukça artan beton ambarlarda muhafaza etmektedir.

Ambarlanan tahıl ve mamülleri, ambarda çok sayıda ve çesitte, nitelik ve nicelik yönünden büyük kayıplara uğramaktadır. Ambar böcekleri bulundukları besin ortamında beslenerek ürün kaybı, tohumluk değerinin azalması, ekmeklik özelliğinin düşmesi gibi zararlarının yanısıra artıkları, pislikleri ve salgıladıkları ağ maddesi ile de ürünün kalitesinin düşmesine neden olurlar.

Ambarlanmış tahıl ve mamüllerinde zarar yapan böceklerin neden olduğu ürün kaybı ortalama %10 dolaylarında kabul edilmektedir. Bu kaybın değer yönünden yüksek düzeyde ambarlanmış üründe ortaya çıkması ambar zararlılarıyla mücadele etmenin önemini artırmaktadır.

Mücadele Yöntemleri

1- Koruyucu Önlemler:

Koruyucu önlemlerden amaç, ürünün depolanma müddetince sağlıklı ve sağlam kalmasıdır. Böyle bir ortamın sağlanmasıyla ileride doğabilecek bir böcek salgını önlenebilir. Dolayısıyla bazı durumlarda ilaçlı savaşın zorunluluğu da ortadan kalkabilir.

Alınması gereken koruyucu önlemler şunlardır;

a) Yeni ürün ambara alınmadan önce:

* Ambar eski ürün artıklarından temizlenmeli, duvarlardaki yarık ve çatlaklar onarılıp kapatılmalıdır.

* Böcek girişini önlemek üzere ambarın kapı ve pencereleri tellenmelidir.

* Ambarın serin, havadar aydınlık ve aktarmaya elverişli olacak şekilde olması sağlanmalıdır.

* Böceklere konukçuluk yapabilecek gıda maddeleri ambardan çıkarılmalıdır.

b) Yeni ürün ambara alınırken ve alındıktan sonra:

* Yeni ürün eski ürünle karıştırılmamalı ve aynı ambara konulmamalıdır.

* Ambara konulan ürün nemli ise güneşlendirilmeli ve kurutulmalıdır.

* Ürün kırıksız olmalı ve içinde yabancı maddeler bulunmamalıdır.

* Çuvallı ürünler ızgaralar üzerine, duvarla yarım metrelik aralık bırakacak şekilde istiflenmelidir.

* Ambarlanmış ürün sık sık kontrol edilmeli, üründe nem ve kızışma olmuş ise aktarma ve havalandırma işlemi yapılmalıdır.

2- İlaçli Mücadele:

Tahıl ambar böceklerine karşı, ambarlarda ilaçlı mücadele üçe ayrılır.

a) Boş ambar ilaçlaması: Yeni ürün ambara alınmadan 15 gün önce ambar temizlenip, kireçlenip badana edildikten sonra uygulanır. Kullanılacak ilaçlar, ambarın çeşidine göre seçilmelidir. Kerpiç, beton gibi su emen satıhlı ambarlarda Malathion %25 WP, Hektion %25 WP 100 metrekare satıh için 500 gr, Malathion %20 Em., Hektion %20 Em. 100 m2 satıh için 625 gr, Reldan 2 Em. 100 m2 satıh için 453 gr, Nexion %40 EC 250 cc üzerinden 10-20 litre su ile çinko, tahta gibi su emmiyen satıhlı ambarlarda 100 m2 satıh için Malathion %60 Em., Hektion %60 Em. ilaçları 200 gr. üzerinden 4-8 litre su ile ambarın her tarafı ıslanıncaya kadar motorlu pülverizatörlerle ilaçlama yapılmalıdır.

b) Koruyucu ilaçlama: Temiz mahsul ambara alınırken Hektion Dust %2 veya Malathion %2 toz ilaçlarından biri ile tona 500 gr. ilaç isabet edecek sekilde hububatla iyice karıştırılır ve öyle depolanır.

c) Dolu ambarlarda mücadele: Mahsul ambara alındıktan sonra çesitli nedenlerle böceklenir. Mahsulü yerinden oynatmadan kesin ve kısa sürede zararlı böceklerin istilasından kurtarılmasının tek çaresi fumigasyon yani gazlama ile mümkündür. Kullanılan ilaçlar; Methyl Boromide, Phost Phostoxin, Detia Gaz EX-B gibi ilaçlardır. Bu ilaçlar hava ile temasa geçince gaz haline geçerler ve böcekleri zehirleyip öldürürler. Bu ilaçlarla yapılan uygulama bir saat içinde bitirilmeli ve gazlama yapılan ambarın kapı ve pencereleri, gaz kaçabilecek delik ve yarıklar iyice kapatılıp, gazlama müddetince 4-6 gün içeriye girilmemelidir.

Bahsettiğimiz gazlama tatbikatı mutlaka bu işten yetişmiş teknik eleman nezaretinde yapılır.